Nachttrein naar Lissabon – Paul Mercier

Mundus is een trouwe leraar klassieke talen in het Zwitserse Bern. Hij woont al een aantal jaar alleen als hij op een dag een Portugese vrouw ontmoet die van een brug wil springen. Deze gebeurtenis brengt zijn anders zo gezapig voortkabbelende leventje helemaal in de war. Bovendien vindt hij in een boekhandel een boekje van Portugees Prado wiens inzichten, wijze woorden en verhalen Mundus vanaf letter één in de greep houden en hem ervan overtuigen om zijn bekende leventje en alle mensen in Bern in de steek te laten om op de trein naar Portugal te springen.
In Lissabon begint de intrigerende zoektocht naar de mysterieuze schrijver. Onderweg ontmoet Mundus een heleboel interessante mensen met elk hun eigen verhaal, geweven rond dat van Prado.

Het is een boek dat niet vlot leest, maar je wordt er telkens opnieuw naartoe getrokken dus hoewel het me een maand gekost heeft, voelde het lezen ervan niet als een opgave. Ik raakte net als Mundus geïntrigeerd door de geest van Prado en de indruk die hij in zoveel levens heeft achtergelaten.
Merciers schrijfstijl is redelijk vlot, hij schrijft zo dat je de personages levend voor je ziet opduiken. Ik kon het Portugees, zoals hij dat beschreef, bijna op mijn tong proeven. Ook al gebruikt hij veel details en veel herhalingen; hij doet dat op een manier die allesbehalve storend is.
Ik geef toe dat ik de filosoferende stukjes van “Prado” zelf wel heel erg diagonaal heb gelezen, want het interesseerde me feitelijk niet veel. Gelukkig zit er meer dan genoeg verhaal rond en worden de belangrijke stukjes indien nodig herhaald.

Het einde vond ik iets minder; te abrupt, te open, het geeft je geen gevoel van afronding, je weet nog niet alles van Prado, het had nog wel even kunnen doorgaan. Alsof Mercier plots genoeg had van zijn hoofdpersonage en Mundus dan maar liet terugkeren naar Bern zodat de zoektocht en daarmee ook het verhaal ten einde moesten lopen.

Het sinaasappelmeisje – Jostein Gaarder

Achterflap: Op een dag krijgt Georg een brief in handen die door zijn overleden vader Jan Olav aan hem is geschreven. Het is een lange, spannende, intense brief. Zijn vader haalt herinneringen op aan hun drieënhalf jaar samen. En hij schrijft een sprookje over het Sinaasappelmeisje – spannend, vol humor en ontroerend. (…)

(Als ik de hele achterflap overtyp, zijn we morgen nog bezig en dan heb ik ineens het hele verhaal verteld. Dus dat ga ik jullie niet verklappen.)

Het is een dun boekje, wel eens wat anders dan ‘De wereld van Sofie’. Een veel eenvoudiger boekje ook, een simpel verhaaltje, met verder weinig inhoud. De grote levensvraag wordt gesteld: als je had geweten dat je uiteindelijk ook weer dood zou gaan, had je dan voor het leven gekozen? Deze vraag komt pas helemaal op het einde aan het bod; de rest van het boekje beslaat de liefdeshistorie van het Sinaasappelmeisje, tot in de vervelendste details uitgesponnen. Bovendien gedraagt Georg zich helemaal niet als een 15-jarige; de manier waarop hij zich tot de lezer richt, doet eerder aan een kind van 12 denken. Na het lezen van zijn vaders brief voelt hij zich plots echter ‘volwassen’… Right.

Ik vind het allemaal nogal opgeblazen, overdreven gedoe. Mooi verhaaltje, maar dat had ik op tien bladzijden ook kunnen schrijven.

* 5/10 *

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan – Milan Kundera

Achterflap: Tomas, de lichtheid. Tereza, de zwaarte. Sabina, het verraad. Franz, de droom. Vier personages, vier manieren om in de wereld te staan, en het verhaal van hun botsing. Tomas ontmoet Tereza en trouwt met haar; maar kan zijn hang naar losse relaties niet opgeven. Sabina is zijn favoriete minnares en ook zij wil zich niet binden. Wanneer haar nieuwe geliefde Franz zijn vrouw voor haar in de steek wil laten, verdwijnt ze dan ook uit zijn leven. Franz zet zijn Grote Mars voort, terwijl Tereza en Tomas alsnog beleven wat onmogelijk leek: een idylle.

Het is een klassieker, en staat blijkbaar ook op de lijst der Blufboeken, en ik wilde hem al lezen sinds we in de les Nederlands zes jaar geleden (redelijk pikante!) stukjes uit de film zagen.

Ook weer een beetje ingewikkeld, door de verschillende vertelstandpunten, door de sprongen in tijd (bv het ene hoofdpersonage vertelt en licht daarbij een tipje van de sluier op over de toekomst van het andere hoofdpersonage) maar het blijft een mooi verhaal, en uiteraard was Tereza degene waarin ik mij het meest kon vinden: haar wanhoop omwille van Tomas onstopbare avontuurtjes met andere vrouwen, haar onuitbare jaloezie… Gelukkig was hun liefde voor elkaar groter dan dat allemaal.

* 9/10 *