De man die naar Auschwitz wilde – Denis Avey

Met zo’n titel trek je natuurlijk de aandacht: waarom zou iemand in godsnaam in het meest beruchte vernietigingskamp van de Tweede Wereldoorlog willen terechtkomen? Ik dacht aan liefde – dat de persoon in kwestie bij zijn geliefde of familie wilde blijven en zich er daarom zou laten binnensmokkelen, of zoiets. Wat de achterflap echter nalaat te vermelden, is dat Denis Avey slechts twee dagen en twee nachten in Auschwitz III doorbrengt en nadien zijn veilige plekje in het werkkamp der krijgsgevangenen weer inneemt. Hij is gewoon nieuwsgierig wat er in Auschwitz gebeurt; ’t is niet meer dan dat…

Het verhaal begint met Denis Avey die als Engelse soldaat in Noord-Afrika moet gaan vechten. Hij laat geen gelegenheid onbenut om zijn eigen capaciteiten in de verf te zetten: op geen enkel moment pist hij in zijn broek van de schrik, om maar iets te zeggen, en zelfs wanneer de tegenpartij hem krijgsgevangene maakt, weet hij dat nog zo te vertellen dat dat precies niet zo’n drama is. Ik weet niet hoe ik het precies moet uitleggen want Avey lijkt me een sympathieke oude heer die echt zijn best heeft gedaan om zijn wedervaren tijdens de oorlog, en nadien, correct weer te geven, maar misschien iets té correct: hij vertelt met veel details maar weinig diepgang, waardoor ik halverwege het verhaal – toen hij nog maar net in het werkkamp zat – bijna had opgegeven. Maar goed, het is geen roman maar een biografie en ik wou per se weten hoe het hem in Auschwitz was vergaan, dus las ik verder.

Denis onderneemt op weg naar Polen heel wat pogingen om te ontsnappen maar in een Europa dat grotendeels bezet is door de vijand en de inwoners schrik hebben voor vergelding, is dat geen evidentie en elke keer opnieuw wordt hij gesnapt, tot hij uiteindelijk in het werkkamp terechtkomt dat mee instaat voor de constructie van een fabriek voor IG Farben.
Op de werf lopen niet enkel krijgsgevangenen rond maar ook joden en andere door de nazi’s verachte mensen in hun gestreepte pyjama’s uit Auschwitz III. Denis raakt door hen en door wat er in Auschwitz zoal gebeurt gefascineerd en weet op de één of andere manier vriendschap te sluiten met Ernst en hem bovendien te helpen door via diens zus vanuit Engeland sigaretten binnen te smokkelen, wat achteraf zijn leven zou blijken gered te hebben.
Intussen besluit hij zijn nieuwsgierigheid te bevredigen en voor een nachtje te wisselen van plaats met Hans, een gevaarlijke onderneming want als ze betrapt zouden worden, zou geen van beiden de verwachte straf overleven. Gelukkig is Denis een gewiekst man met de juiste connecties, waardoor hij zonder problemen het kamp kan binnen marcheren en zijn slaapplek in één van de rijen barakken kan opzoeken, tussen mannen die gewond zijn, ziek zijn, stervende zijn. Een tijdje later herhaalt hij deze uitwisseling om nog een tweede maal van de sfeer in Auschwitz III te kunnen proeven.

Na de oorlog heeft Denis, door alles wat hij heeft gezien en meegemaakt, erg veel moeite om zich aan het gewone leven aan te passen. In die tijd was psychologische hulp voor terugkerende soldaten en krijgsgevangenen onbestaande en moest je het maar in je eentje zien te redden. Denis zwijgt jarenlang over zijn lijdensweg, zelfs tegen zijn vrouw, tot ergens begin jaren 2000 zijn verhaal wordt opgepikt door journalist Rob Broomby, die hem hielp bij het schrijven van dit boek én het opsporen van Ernst.

Al bij al een ongelooflijk verhaal dat toch wel blijft hangen. Denis Avey was voorzien van een heel leger aan beschermengelen dat hem (fysiek dan toch) redelijk intact door de oorlog wist te voeren. Straffe kerel!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s